Deepfake i AI a zdjęcia dzieci: co powinna wiedzieć szkoła?

Krzywda wynikająca z fałszywego obrazu może być rzeczywista. To, że zdjęcie zostało przerobione lub wygenerowane, nie usuwa poniżenia, presji czy zagrożenia dla osoby, z którą je skojarzono. Dla szkoły ważne są zarówno zapobieganie publikacji nadmiarowych danych, jak i gotowość do pomocy po incydencie.

Co oznacza deepfake w tym kontekście?

To określenie materiału syntetycznego lub przekształconego przy użyciu AI, który może sprawiać wrażenie autentycznego. Nie wszystkie szkodliwe materiały AI przedstawiają konkretną osobę. Nie każda przeróbka wymaga też AI. Te różnice są ważne przy opisywaniu zdarzenia i kierowaniu zgłoszenia.

Nie trzeba znać nazw narzędzi wykorzystywanych do nadużyć, aby wdrożyć procedurę ochrony dzieci. Placówka nie powinna testować takich usług na zdjęciach uczniów ani prosić poszkodowanego o odtwarzanie sposobu wykonania materiału.

Co potwierdzają dostępne źródła?

Internet Watch Foundation podaje, że w 2025 r. zidentyfikowała 8 029 realistycznych obrazów i filmów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci, wygenerowanych przez AI, w materiałach analizowanych przez jej zespół. To liczba materiałów, a nie dzieci, i wynik pracy konkretnej organizacji. IWF: AI-generated child sexual abuse material, raport za 2025 r..

Polski zespół Dyżurnet.pl opisuje w raporcie za 2025 r. używanie AI do przekształcania neutralnych treści w seksualizujące materiały. Potwierdza to, że zagrożenie jest obecne również w pracy polskiego zespołu reagowania. Dyżurnet.pl, raport 2025, część 6.

Badanie Thorn z marca 2025 r. obejmowało 1 200 osób w wieku 13–20 lat i analizowało doświadczenia dotyczące seksualizujących deepfake’ów. Nie jest to badanie reprezentatywne dla polskich uczniów ani dzieci przedszkolnych. Thorn: opis badania i metodologia.

Czego te dane nie dowodzą?

Nie pozwalają powiedzieć, jaki odsetek fotografii z polskich stron szkolnych trafia do takich materiałów. Nie dowodzą też, że każdy publiczny portret zostanie wykorzystany do przestępstwa.

Liczba wykrytych plików zależy m.in. od zgłoszeń, zakresu poszukiwań i metod klasyfikacji. Nie należy porównywać bezpośrednio liczby adresów stron, zgłoszeń, plików i osób. IWF zaznacza, że zakres działań analityków wpływa na raportowane wyniki. IWF: objaśnienia danych za 2025 r..

To wystarczający powód do rozwagi, bez budowania komunikacji na niezweryfikowanych procentach lub twierdzeniu, że określone narzędzie usunie całe ryzyko.

Jak placówka może się przygotować?

Poniższy scenariusz jest naszą propozycją ćwiczenia dla zespołu. Załóżcie, że rodzic zgłasza krzywdzącą przeróbkę związaną z fotografią z galerii szkolnej. Ustalcie:

1. Kto przyjmie wiadomość bez obwiniania dziecka?
2. Kto oceni bieżące bezpieczeństwo i zorganizuje wsparcie?
3. Kto zgłosi materiał platformie i skontaktuje się z właściwymi służbami?
4. Kto sprawdzi źródłową publikację i inne miejsca udostępnienia?
5. Kto przeanalizuje zdarzenie z IOD?
6. Jak przekażecie kadrze potrzebne informacje bez dalszego rozsyłania obrazu?

W szkole warto z góry ustalić także zasady rozmowy z grupą rówieśniczą. Publiczne „demaskowanie fejka” przez pokazanie go całej klasie może powiększyć krąg odbiorców i krzywdę.

Gdzie zgłosić podejrzaną treść?

Przy podejrzeniu przestępstwa skontaktuj się z policją. Dyżurnet.pl przyjmuje zgłoszenia szkodliwych i nielegalnych treści dotyczących dzieci; instrukcja wskazuje dokładny adres URL jako podstawowy element zgłoszenia. Dyżurnet.pl: jak zgłaszać.

Nie pobieraj i nie przesyłaj dalej podejrzanych materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Zapisz adres i potrzebny kontekst zgłoszenia, a sposób zabezpieczenia dowodów uzgodnij z organami. Nie publikuj danych poszkodowanego w ostrzeżeniu dla rodziców.

Czy zmiana twarzy chroni przed każdym nadużyciem AI?

Nie można składać takiej obietnicy. Ograniczenie dostępu do rzeczywistej twarzy to jeden z elementów redukcji ekspozycji, ale pozostają sylwetka, podpis, inne zdjęcia i sam kontekst. Zmieniony obraz także może zostać nadużyty.

Zobacz jak oceniać anonimizację całego zdjęcia, pozostałe ryzyka publikacji oraz procedury ochrony wizerunku w placówce.

Źródła sprawdzono 28 października 2026 r. Oceny przestępstwa dokonują właściwe organy; dane zagraniczne nie są statystykami polskich szkół.